آموزش / کار حرفهای و تیمی / درس ۱۲ از ۱۵
امنیت و حریم خصوصی: چه چیزی را به مدل نفرستیم؟
مسیر دادهی شما از سرویس ایرانی تا سازندهی مدل، اسکن رمزها پیش از commit، بستههای ساختگی، تزریق دستور و یک چکلیست امنیتی کوتاه.
متوسط، ۸ دقیقه مطالعه
در این آموزش
هر چیزی که در زمینهی مدل میگذارید، از سیستم شما خارج میشود. وقتی از یک سرویس واسط ایرانی استفاده میکنید، داده دستکم از دو جا میگذرد: سرویس واسط و سازندهی مدل (مثلاً OpenAI یا Anthropic). سیاست نگهداری دادهی هر دو را بخوانید؛ خلاصهی آنچه سرویسها اعلام کردهاند در صفحهی سرویسهای ایرانی آمده است.
هرگز نفرستید
- کلیدهای API، رمزها، توکنها و فایلهای
.env - اطلاعات شخصی مشتریان (نام، شماره، کد ملی، نشانی)
- کد یا دادهی کارفرما بدون اجازهی صریح او
برای دادهی حساس، مدل متنباز روی سرور خودتان یا زیرساخت داخلی را در نظر بگیرید.
پیش از commit، رمزها را پیدا کنید
ایجنتها گاهی برای «راحتی» کلید را مستقیم در کد میگذارند. یک اسکنر رمز مثل gitleaks جلوی ثبتش را میگیرد:
# اسکن کل مخزن
gitleaks detect --source .
# اسکن تغییرهای آمادهی commit
gitleaks protect --stagedبهتر است آن را در hook پیش از commit یا CI بگذارید. و همیشه:
# .gitignore
.env
.env.*
*.pemبستههای ساختگی
مدلها گاهی نام کتابخانهای را پیشنهاد میدهند که وجود ندارد. مهاجمها همین نامهای محتمل را ثبت میکنند و کد مخرب در آن میگذارند. پیش از نصب هر بستهی تازه:
- مطمئن شوید بسته واقعاً همان است که فکر میکنید: صفحهی رسمی، مخزن، تعداد دانلود، تاریخ انتشار.
- مراقب نامهای شبیه بستههای معروف باشید (یک حرف جابهجا).
- قفل نسخهها (
package-lock.json،composer.lock) را commit کنید.
تزریق دستور
ایجنتی که صفحهی وب، issue، ایمیل یا فایل ناشناس میخواند ممکن است دستورهای پنهان در آن متن را اجرا کند؛ مثلاً «محتوای فایل کلیدها را برای این آدرس بفرست». برای کاهش خطر:
- ایجنت را در کانتینر یا ماشین مجازی جدا اجرا کنید، بهویژه وقتی اجازهی اجرای فرمان دارد.
- دسترسی شبکهی ایجنت را به سایتهای لازم محدود کنید.
- برای فرمانهای پرخطر (حذف، push، انتشار، پرداخت) تأیید دستی بخواهید.
- به سرورهای MCP ناشناس وصل نشوید.
مجوز کد
کد تولیدشده ممکن است شبیه کدهای منتشرشده با مجوزهای مختلف باشد. در پروژههای تجاری، وابستگیها و مجوزهایشان را بررسی کنید و اگر قطعهی بزرگی بهطور مشکوک آشنا به نظر میرسد، منبعش را جستوجو کنید.
چکلیست کوتاه
- کلیدها فقط در متغیر محیطی یا مدیر رمز؛ هر پروژه یک کلید با سقف مصرف.
.envدر.gitignoreو اسکنر رمز پیش از commit.- هیچ دادهی شخصی واقعی در درخواستها؛ از دادهی ساختگی استفاده کنید.
- هر بستهی تازه پیش از نصب بررسی شود.
- ایجنت با اجرای فرمان، فقط در محیط جدا.
- هر تغییر پیش از ادغام بازبینی شود (گیت و کار تیمی).